Profilaktyka odry

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białymstoku zwraca się z prosi o podjęcie działań w zakresie profilaktyki odry, w tym promocji szczepień ochronnych przeciwko odrze, skierowanych do dzieci, młodzieży i ich rodziców.

Odrę wywołuje wirus odry należący do rodzaju Morbillivirus z rodziny Paramyxoviridae. Jedynym źródłem zakażenia jest nosiciel wirusa, czyli chora osoba. Wirus przenosi się drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z wydzieliną jamy nosowo-gardłowej – katarem i śliną. Wrotami zakażenia są błony śluzowe nosa i jamy ustnej oraz spojówki.

Odra przebiega w czterech następujących po sobie etapach objawów:

1. Okres wylęgania odry trwa średnio 10 dni i najczęściej przebiega bezobjawowo.
2. Okres zwiastunów odry trwa 3-4 dni i pojawiają się wtedy pierwsze objawy infekcji:
   • wysoka gorączka,
   • zapalenie spojówek,
   • światłowstręt,
   • katar,
   • suchy kaszel,
   • plamki Koplika (charakterystyczny objaw odry) – liczne szarobiałe grudki, które pojawiają się na błonie śluzowej policzków, w pobliżu zębów trzonowych i przedtrzonowych. Plamki pojawiają się na 1-2 dni przed pojawieniem się wysypki i znikają w ciągu 1-2 dni po jej wystąpieniu.
3. Okres wysypkowy odry – wysypka występuje z reguły po 14 dniach od zakażenia. Na początku pojawia się za uszami i na twarzy, potem przechodzi na tułów i kończyny. Zmiany mają charakter grudkowo-plamisty i najpierw są ciemnoróżowe, a później ciemnieją, stają się ceglaste, zlewają się ze sobą i pokrywają całe ciało. Po 3-4 dniach wysypka ustępuje w tej samej kolejności, w jakiej się pojawiała, pozostawiając brunatne przebarwienia, które z czasem ulegają złuszczeniu.
4. Okres zdrowienia po odrze – wraz z ustępowaniem wysypki, spada gorączka i stan chorego poprawia się. Na skórze twarzy i tułowia występuje drobne złuszczanie. Chory zakaża inne osoby jeszcze przed wystąpieniem wysypki – bo od początku wystąpienia objawów zwiastunowych – aż do 3-5 dni po jej wystąpieniu.

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zachorowaniom są szczepienia ochronne. Szczepienie w czasie 72 godzin po kontakcie z chorym może uchronić przed zachorowaniem. Szczepienia przeciwko odrze przeprowadza się szczepionką skojarzoną przeciwko odrze, śwince i różyczce. Wszystkie zarejestrowane w Polsce szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce dopuszczone są do stosowania także u osób dorosłych.